Sztuczna inteligencja coraz częściej wspiera działalność instytucji kultury: pomaga przygotowywać teksty promocyjne i materiały edukacyjne, porządkować informacje czy opracowywać projekty wniosków o dofinansowanie. Od 2 sierpnia 2026 r. stosuje się zasadniczą część przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji (dalej: AI Act), w tym obowiązki przejrzystości określone w jego art. 50.
Co nowe przepisy oznaczają dla instytucji kultury?
Kiedy należy informować o wykorzystaniu AI?
Kto odpowiada za błędy popełnione przy użyciu sztucznej inteligencji?
Czy świadczenie urlopowe wypłacane w centrum kultury na podstawie obowiązujących przepisów przysługuje również członkom kadry zarządzającej? Czy członek kadry zarządzającej, który korzysta z 14-dniowego urlopu wypoczynkowego, powinien otrzymać takie świadczenie?
11 maja 2025 r. pracownik zatrudniony w instytucji od listopada 2020 r. otrzymał nagrodę jubileuszową za 20 lat pracy. 2 marca 2026 r. dostarczył zaświadczenie z ZUS, w którym poświadczono, że był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 1 października 1990 r. do 31 grudnia 1998 r. oraz że w okresie od 1 stycznia 1987 r. do 30 listopada 1990 r. nie był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego z tego tytułu. Na 1 stycznia 2026 r. staż pracy pracownika wyniósł 20 lat, 7 miesięcy i 22 dni. Po uwzględnieniu tych informacji wyliczono, że łączny staż pracy wynosi 31 lat, 5 miesięcy i 4 dni.
Czy w związku z dostarczeniem zaświadczenia z ZUS pracownik powinien otrzymać wcześniejsze nagrody jubileuszowe, czy też kolejną wypłaconą mu nagrodą jubileuszową będzie nagroda za 35 lat pracy, tj. 26 września 2029 r.?
W związku z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania (dalej: dyrektywa 2023/970) dotyczącą równości płci w zatrudnieniu, instytucja kultury planuje zmienić nazwy stanowisk na neutralne płciowo (np. dyrektor, bibliotekarz).
Jak to zrobić zgodnie z prawem pracy i dyrektywą 2023/970?
Czy taka zmiana wymaga sporządzenia aneksów do wszystkich obowiązujących umów o pracę, czy można ją wprowadzić wyłącznie przez aktualizację regulaminu pracy lub polityki wewnętrznej?
W samorządowym domu kultury praca świadczona jest od poniedziałku do piątku, a soboty i niedziele są dniami wolnymi od pracy.
Jak zgodnie z Ustawą z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej: kp) rekompensować pracę w godzinach nadliczbowych oraz w dni wolne od pracy w przypadkach opisanych niżej?
Czy ogrzewanie sceny plenerowej podczas koncertu orkiestry symfonicznej, organizowanego przez samorządową instytucję kultury, może skorzystać z wyłączenia stosowania Ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp) na podstawie art. 11 ust. 5 pkt 2 tej ustawy, przy założeniu, że wartość zamówienia nie przekracza progów unijnych?
Obecnie instytucję reprezentują i wszystkie umowy w jej imieniu zawierają dyrektor oraz główny księgowy. W rejestrze instytucji kultury główny księgowy wskazany jest jako pełnomocnik finansowy.
Kto zgodnie z obowiązującymi przepisami powinien podpisywać dokumenty i być wskazywany jako reprezentacja instytucji kultury?
Czy prawidłowe jest podpisywanie umów zarówno przez dyrektora, jak i głównego księgowego, czy też prawo do reprezentacji powinno przysługiwać wyłącznie dyrektorowi, a główny księgowy może działać jedynie w zakresie udzielonego pełnomocnictwa?
Ze statutu instytucji kultury wynika, że można w niej utworzyć jedno stanowisko zastępcy dyrektora, którego powołuje i odwołuje dyrektor po uzyskaniu opinii organizatora.
Jak powinno przebiegać uzyskanie opinii organizatora w tej sprawie?
Czy w imieniu instytucji kultury umowy może podpisywać nie tylko dyrektor, ale też jego zastępca, a jeśli tak, to czy zastępca podpisuje je tylko w razie nieobecności dyrektora?
Czy zastępca dyrektora powinien być wpisany do rejestru instytucji kultury?
Od 2016 r. minister oraz powiat wspólnie prowadzą instytucję kultury. Pierwotnie to powiat powoływał i odwoływał jej dyrektora. Uprawnienia odnośnie do powołania dyrektora określa umowa o współprowadzeniu (art. 21 Ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, dalej: ustawa o działalności kulturalnej) -- nie precyzuje ona jednak, kto ustala jego wynagrodzenie i przyznaje mu nagrody roczne. Do 31 grudnia 2025 r. dokonywał tego organ powiatu, który zgodnie z obowiązującą wówczas umową o współprowadzeniu instytucji kultury posiadał uprawnienie do powoływania i odwoływania dyrektora oraz wykonywał wobec niego uprawnienia organizatora, sprawując jednocześnie nadzór nad funkcjonowaniem instytucji. Od 1 stycznia br. uprawnienia te przejął minister na podstawie aneksu do umowy, w której zastrzeżono, że dotychczasowy dyrektor powołany przez organy powiatu jeszcze przez 2 lata będzie pełnił swoją funkcję. Instytucję wpisano do rejestru prowadzonego przez ministra.
Który organ po 1 stycznia br. powinien przyznawać dyrektorowi nagrodę roczną za poprzedni rok i odpowiadać za ewentualną zmianę wynagrodzenia -- minister czy powiat?
Jak instytucja kultury powinna postępować z rzeczami znalezionymi w jej budynku po zmianie przepisów o rzeczach znalezionych?
