Poradnik Instytucji Kultury 05/2026



W małej bibliotece publicznej obok dyrektora i głównej księgowej są zatrudnione cztery osoby na stanowiskach bibliotekarskich i jedna osoba sprzątająca. Do tej pory wszystkie obowiązki związane z kadrami prowadziła główna księgowa, jednak dyrektor stwierdził, że to jest niezgodne z prawem i chce te obowiązki przejąć sam, a co za tym idzie zabrać głównej księgowej dodatek funkcyjny.
Czy dyrektor ma rację, twierdząc, że główna księgowa nie może być jednocześnie kadrową i może tak postąpić?
Czy rzeczywiście te dwa stanowiska się wykluczają?

W przypadku, gdy okresy podlegające wliczeniu do stażu nakładają się na siebie, czy też pokrywają się z okresem pozostawania w stosunku pracy, na do stażu pracy zalicza się tylko jeden z tych okresów -- bardziej korzystny dla pracownika.

Czy można wypowiedzieć umowę o pracę w drogą mailową?



Pracodawca, wyrażając swój sprzeciw wobec wniosku o urlop na żądanie, musi to zakomunikować w jasny, wyraźny, wskazuje Główny Inspektor Pracy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Dyrektor instytucji kultury bezpośrednio po zakończeniu w 2021 r. okresu, w którym pełnił swą funkcję, wygrał konkurs i został powołany przez organizatora na kolejny okres. Zachował zatem ciągłość zatrudnienia.
Czy w 2021 r. po zakończonej kadencji powinno być wystawione świadectwo pracy dla dyrektora?
Jeśli nie zostało wystawione, to czy dyrektor może zwrócić się o nie za pierwszy zakończony kilka lat temu okres powołania?
Na kim spoczywa obowiązek wydania takiego świadectwa?

Instytucja zawiera umowy zlecenia oraz o dzieło z własnymi pracownikami. Zakres umów różni się od obowiązków etatowych pracownika, np. montażysta statystuje w danym spektaklu. Zdarza się też, że np. aktor, który jest w obsadzie przedstawienia (wykonuje obowiązki z tytułu umowy o pracę), jednocześnie je reżyseruje na podstawie umowy o dzieło.
Czy takie rozwiązanie – wykonywanie czynności z obu umów w tym samym czasie -- jest dopuszczalne?

W bibliotece obowiązuje trzymiesięczny okres rozliczeniowy oraz podstawowy system czasu pracy. Pracownicy wykonują pracę od poniedziałku do piątku przeciętnie 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Aby zapewnić funkcjonowanie biblioteki również w sobotę, każdy z pracowników przychodzi do pracy w co drugą sobotę na 4 godziny. Jeden z pracowników przyszedł do pracy w sobotę na 4 godziny i złożył u pracodawcy wniosek o udzielenie mu dnia wolnego za przepracowaną sobotę.
Czy niezależnie od tego, że przepracował tylko 4 godziny, należy udzielić mu całego dnia wolnego, czy można udzielić mu wolnego tylko na 4 godziny?
Co zrobić w sytuacji, gdy pracownik nie złożył wniosku o wolne za przepracowaną sobotę i w okresie rozliczeniowym nie otrzymał ani dnia wolnego, ani wynagrodzenia za nadgodziny?

Pracownik wykorzystywał urlop wypoczynkowy od 18 do 31 grudnia 2025 r., następnie 31 grudnia 2025 r. złożył wniosek o wypłatę dofinansowania do wypoczynku urlopowego organizowanego we własnym zakresie. Komisja socjalna nie zdołała się zebrać, aby rozpatrzyć wniosek jeszcze w roku 2025. Tym samym nie było możliwości wypłacić pracownikowi dofinansowania.
Zgodnie z obowiązującym w instytucji regulaminem zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS):


  • Dofinansowanie do wypoczynku organizowanego we własnym zakresie przysługuje każdemu pracownikowi korzystającemu w danym roku kalendarzowym z urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni kalendarzowych.

  • Wniosek powinien być złożony w terminie umożliwiającym jego zrealizowanie w roku kalendarzowym, którego plan rzeczowo-finansowy dotyczy, jednak nie później niż w dniu 15 grudnia.

  • Częstotliwość korzystania z dofinansowania do wypoczynku to jeden raz w roku.


Regulamin ZFŚS nie wskazuje terminu złożenia wniosku, jednak przyjęło się, że wnioski składane są po zakończeniu urlopu.
Czy w przypadku gdy pracownik złożył wniosek o dofinansowanie do wypoczynku w ostatnim dniu urlopu, ale już po wskazanym w regulaminie terminie składania wniosków za dany rok, komisja socjalna powinna przyjąć go do rozpatrzenia?
Czy w takim przypadku można dopuścić wyjątek na korzyść pracownika i wypłacić świadczenie już po zakończeniu roku kalendarzowego?
Czy rozpatrzenie w tym roku wniosku pracownika za urlop odbyty w 2025 r., a następnie wypłata świadczenia w 2026 r., dyskwalifikuje pracownika do uzyskania kolejnego świadczenia -- za urlop wykorzystany w 2026 r.?

Jak w instytucji kultury zaliczyć do stażu równoległy etat oraz zlecenie lub okres prowadzenia pozarolniczej działalności?

Pracownik, który od 5 stycznia 2026 r. stale przebywa na zwolnieniu lekarskim (nie jest to zwolnienie z powodu ciąży), przesłał kolejne zwolnienie od lekarza -- do 10 lipca. Będzie to okres dłuższy niż 182 dni. Kadrowemu instytucji kultury nie są znane dalsze plany pracownika, który notorycznie przebywa na zwolnieniach. W 2025 r. po kontroli ZUS cofnięto mu zwolnienie, ponieważ lekarz orzekł, że jest zdolny do pracy. Po wykorzystaniu urlopu i przepracowaniu 14 dni znowu jest na zwolnieniu.
Jakie możliwości ma pracodawca w takiej sytuacji?

Biblioteka chce przekazać makulaturę do utylizacji.
Czy biblioteka musi mieć wpis do rejestru BDO i prowadzić ewidencję odpadów, czy też może przekazać makulaturę nieodpłatnie do punktu odbioru i ponieść koszty z tym związane?

Samorządowa instytucja kultury planuje zmianę na stanowisku głównego księgowego. Stosunek pracy dotychczasowego głównego księgowego kończy się w sobotę, natomiast nowy główny księgowy zostanie zatrudniony od poniedziałku. Pomiędzy tymi datami przypada niedziela, czyli dzień, w którym w instytucji nie wykonuje się żadnych operacji finansowych, nie realizuje płatności ani nie podpisuje dokumentów księgowych.
Czy instytucja kultury może pozostać przez jeden dzień bez zatrudnionego głównego księgowego i bez konieczności powierzania jego obowiązków innej osobie? Czy ma znaczenie to, że ten dzień przypada w niedzielę?
Czy dopuszczenie do sytuacji, w której przez jeden dzień wolny od pracy instytucja nie ma formalnie zatrudnionego głównego księgowego, może zostać uznane za naruszenie przepisów Ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ustawa o finansach publicznych) i rodzić ryzyko odpowiedzialności dyrektora jednostki?