Poradnik Instytucji Kultury 04/2026



Od 13 kwietnia 2026 r. obowiązują nowe zasady dotyczące kontroli pracowników znajdujących się na zwolnieniu lekarskim. Zmiany do Ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa) wprowadziła Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja ustawy zasiłkowej).



27 marca 2026 r. za pośrednictwem systemu Informacji Celno–Skarbowej Eureka Ministerstwo Finansów opublikowało odpowiedź na pytania dziennikarzy dotyczące sposobu prezentowania cen napojów w systemie kaucyjnym przez sklepy. Z podpowiedzi resortu finansów mogą skorzystać te instytucje kultury, które we własnych sklepikach sprzedają napoje w butelkach, a także te, które nabywają napoje w związku z realizowanymi wydarzeniami.



Nowe przepisy dotyczące zaliczenia okresów wykonywania pracy do stażu pracy wywołały wątpliwości wśród samorządowców w sprawie zasad wypłaty nagród jubileuszowej. W związku z tym problematycznym zagadnieniem, samorządy zgłaszają się do Regionalnych Izb Obrachunkowych z prośbą o wyjaśnienie, jak obliczyć staż pracy w świetle art. 302(1) Ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy (dalej: kp). Zmiany w kp wprowadziła Ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy -- kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja kp). Swoje stanowiska wyraziły już łódzka i olsztyńska RIO.



Czy od osób prowadzących działalność nierejestrowaną instytucja kultury może żądać wystawienia faktury w KSeF?

Pracownicy instytucji kultury zatrudnieni są w równoważnym systemie czasu pracy w ruchomych rozkładach czasu pracy z trzymiesięcznym okresem rozliczeniowym. Pracownik ma zaplanowaną pracę przez cztery godziny w niedzielę.
Czy za tę pracę przysługuje mu dodatkowy dzień wolny?

Pracownik centrum kultury od początku 2025 r. aż do dziś nieprzerwanie pełni obowiązki dyrektora gminnej instytucji kultury na podstawie umowy o pracę. Wprawdzie umowę tę zawarł z instytucją kultury, ale w imieniu instytucji podpisał ją organizator -- burmistrz. W 2026 r. -- ze względu na toczące się w wojewódzkim sądzie administracyjnym postępowanie związane z uchwałą rady miejskiej dotyczącą statutu gminnego centrum kultury -- burmistrz nie ogłosił konkursu, a jedynie powierzył ponownie funkcję pełnienia obowiązków dyrektora.
Czy w tym roku jest możliwość wypłaty dodatkowego wynagrodzenia, tzw. trzynastki, na rzecz pełniącego obowiązki dyrektora?
Czy za poprzedni rok obrotowy nagroda roczna, wypłacana dyrektorom w rozumieniu przepisów Ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (dalej: ustawa o działalności kulturalnej), należy się również obecnemu p.o. dyrektora, sprawującemu funkcję na podobnych zasadach?

Jakie składniki wynagrodzenia wlicza się do przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego kierownika instytucji kultury potrzebne do nagrody jubileuszowej?
Czy brać pod uwagę tylko wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny i dodatek stażowy, czy może dodatkowo również wynagrodzenie chorobowe, zasiłek chorobowy i nagrodę roczną z roku poprzedniego?

W regulaminie wynagradzania instytucji kultury znajdują się następujące zapisy dotyczące dodatku specjalnego:


  • W instytucji wprowadza się następujące dodatki: a) za prowadzenie czynności kierowcy w okresie roku szkolnego (wrzesień -- czerwiec), b) za przeprowadzone kursy nauki pływania -- instruktor nauki pływania prowadzi zajęcia podczas trwania kursu poza godzinami pracy ratownika.

  • Dodatek specjalny wypłacany jest w ramach posiadanych środków na wynagrodzenia w kwocie nieprzekraczającej 40% wynagrodzenia zasadniczego. W przypadku kursów nauki pływania jest to 40% od dokonanych wpłat.


Często przy realizacji projektów z innymi organizacjami instytucje przewidują wynagrodzenie dla osób prowadzących warsztaty. Prowadzącymi są zazwyczaj pracownicy lub instruktorzy tych instytucji, a tematyka zajęć pokrywa się z zakresem ich obowiązków. Przykładowo w swoim podstawowym czasie pracy trener pływania raz w tygodniu przez 20 miesięcy prowadzi zajęcia z aquaaerobiku albo instruktor kulturalny, który w zakresie obowiązków ma prowadzenie warsztatów, okresowo ma zwiększone obowiązki, bo prowadzi dodatkowe warsztaty w ramach projektu współorganizowanego przez instytucję. Instytucja otrzymuje dofinansowanie na tego typu zajęcia.
Czy w tej sytuacji wolno instytucji przyznawać prowadzącym zajęcia dodatek specjalny z tytułu okresowego zwiększenia zakresu obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań? Czy może go wypłacać kwartalnie?
Czy w regulaminie wynagradzania trzeba dodać zapis dotyczący dodatku specjalnego za realizację zadań finansowanych z projektów i jak powinien on brzmieć? A może należy zawrzeć z pracownikami dodatkową umowę (przy czym nie może to być umowa zlecenia)?

Czy przy obliczaniu dodatku stażowego wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia pracownika, w tym również prace interwencyjne i umowy o pracę na czas określony?

Jakie dokumenty musi złożyć u pracodawcy (w bibliotece) nowo zatrudniony pracownik?

Czy w samorządowej instytucji kultury mogą istnieć zapisy regulujące podział liczby etatów (określanej w celach sprawozdawczych) liczbowo lub procentowo, w celu zabezpieczenia właściwej proporcji między liczbą pracowników artystycznych a administracyjnych?
Jaki dokument powinien przewidywać takie zapisy -- zarządzenie dyrektora, umowa z organizatorem, statut, regulamin organizacyjny, regulamin pracy czy może jeszcze inny? Czy zdarza się, że instytucje kultury stosują takie zapisy?

Instytucja kultury była organizatorem święta gminnego. Na wydzielony rachunek bankowy otrzymała wsparcie finansowe (darowiznę) z opisem, że jest ono przeznaczone na dzień tego święta. Po rozliczeniu imprezy zostały jeszcze pieniądze. W opisie przelewu nie podano, że dotyczy to tego roku. Instytucja kultury nie podpisywała też żadnej umowy z darczyńcą.
Czy pozostałe z darowizny środki można przeznaczyć na inny cel statutowy, czy powinny zostać na koncie do przyszłego roku, czy może należy zwrócić je darczyńcy?