Poradnik Instytucji Kultury 02/2026



W związku z skrajnie niskimi temperaturami, które od paru dni panują w Polsce, Państwowa Inspekcja Pracy przypomina o obowiązkach pracodawców względem swoich pracowników.



Gdzie pracodawca ma przechowywać zaświadczenia z ZUS albo kopie dokumentów własnych pracownika, potwierdzające nowe okresy zaliczane do stażu pracy?



Jak ma postąpić instytucja kultury jako pracodawca, gdy w zaświadczeniu z ZUS są podane informacje, że pracownik w okresie prowadzenia własnej działalności pozarolniczej:


  • pobierał zasiłek chorobowy lub opiekuńczy, a także

  • korzystał ze świadczenia rehabilitacyjnego?


Czy te okresy -- jako okresy nieskładkowe -- powinny być zaliczone do okresu zatrudnienia, zgodnie z nowym art. 3021 Ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej: kp), czy powinny być odliczone?
Jak traktować okres pobierania zasiłku macierzyńskiego, gdyby został wskazany na zaświadczeniu z ZUS danego pracownika?

W regulaminie wynagradzania określono także zasady przyznawania nagród z okazji dni miejskiego ośrodka kultury (MOK). Wynika z nich m.in., że:


  1. Nagrody te przyznaje dyrektor instytucji.

  2. Mogą je otrzymać pracownicy, którzy:

    • wzorowo wypełniają obowiązki zawodowe na danym stanowisku pracy,

    • szczególnie przyczyniają się do wykonania merytorycznych i finansowych zadań placówki,

    • przejawiają inicjatywę twórczą w pracy,

    • przestrzegają dyscypliny pracy.


  3. Prawo do nagrody ma każdy pracownik MOK.

  4. Pracownik nie nabywa prawa do nagrody, jeśli:

    • miał nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy trwającą dwa lub więcej dni,

    • rozwiązano z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia,

    • w okresie 3 miesięcy następujących przed datą przyznawania nagrody otrzymał naganę.



Czy nagrodę z okazji dni MOK w 2026 r. należy przyznać osobom, które nie są już pracownikami instytucji kultury, ale pracowały np. przez kilka miesięcy?

Pracownik ma 12-miesięczny okres rozliczeniowy. Pracuje od poniedziałku do piątku w godzinach od 08:00 do 16:00. Zatrudniony jest w ramach dwóch umów o pracę (każda na 1/2 etatu) na stanowiskach: opiekun ekspozycji oraz pracownik administracyjny. Umowy rozliczane są w dwóch ewidencjach czasu pracy (po 4 godziny). Od stycznia do lipca pracownikowi przypada jedna sobota pracująca w miesiącu w godzinach od 10:00 do 16:00.
Jak prawidłowo rozliczyć pracę w sobotę?
Czy można wpisać w ewidencję czasu pracy pracownika administracyjnego 4 godziny, a w ewidencję opiekuna ekspozycji 2 godziny, zaś w poniedziałek udzielić dnia wolnego dla obu etatów?

Główny księgowy instytucji kultury zajmuje się wdrażaniem nowego programu kadrowo-płacowo-finansowego. Jest to zajęcie bardzo czasochłonne, wymaga zdobywania poza godzinami pracy zaawansowanej wiedzy oraz dodatkowych umiejętności.
Czy za wykonywanie tych nowych zadań można jednorazowo przyznać głównemu księgowemu dodatek specjalny?

W instytucji kultury obowiązuje czteromiesięczny okres rozliczeniowy czasu pracy. Wniosek o odbiór nadgodzin z okresu rozliczeniowego październik–styczeń został złożony przez pracownika jeszcze przed końcem tego okresu rozliczeniowego, czyli przed 31 stycznia 2026 r.
Czy pracodawca może wyrazić zgodę na odbiór przez pracownika w lutym 2026 r. nadgodzin wypracowanych w zakończonym już okresie rozliczeniowym?


  • Od 1 stycznia 2026 r. pracownicy instytucji kultury mogą dokumentować nowe okresy zatrudnienia, które są zaliczane do stażu pracy

  • Sytuacja osób zatrudnionych w dniu wejścia w życie nowych przepisów różni się od sytuacji osób zatrudnionych w instytucji po tym dniu

  • Warto poznać różnice, aby prawidłowo zaliczać nowe okresy wykonywania działalności zarobkowej do stażu pracy



Czy komisja rewizyjna przeprowadzająca kontrolę w budynku instytucji kultury może nagrywać przebieg kontroli? A jeśli tak, to czy ma obowiązek poinformowania kontrolowanego o nagrywaniu?

Gminny dom kultury (GDK) wspólnie z gminą (organizatorem) przygotowuje obchody gminnego święta strażaka.
Czy może instytucja współfinansować to wydarzenie np. przez pokrycie kosztów zaproszenia zespołu na festyn, ochrony, zabezpieczenia sanitarnego?

Przy gminnym ośrodku kultury (GOK) działa izba regionalna oraz klub historyczny. Z jego inicjatywy, za zgodą dyrektora ośrodka, w celu upamiętnienia jednego z ważnych wydarzeń związanych z tym miejscem, przed budynkiem instytucji ustawiono symboliczny kamień z tabliczką informacyjną oraz wskazaniem darczyńcy (za jego zgodą). Podczas kontroli w GOK komisja rewizyjna rady gminy stwierdziła, że dyrektor instytucji nie ma prawa wykonywać tego typu czynności bez zgody rady gminy. Niestety, dyrektor nie posiada żadnego dokumentu potwierdzającego formę prawną przekazania (np. umowy użyczenia, najmu czy dzierżawy) budynku GOK ani terenu wokół niego. Dyrektor ośrodka kultury próbował kiedyś unormować tę kwestię stosownym dokumentem z organizatorem -- niestety bezskutecznie. Warto dodać, że obowiązki związane z utrzymaniem terenu wokół GOK wykonują pracownicy ośrodka.
Czy komisja rewizyjna ma rację, twierdząc, że bez zgody organizatora dyrektor nie powinien umieszczać kamienia pamiątkowego na terenie wokół instytucji?

Burmistrz miasta przyznaje co roku nagrody dla zasłużonych mieszkańców. Przyznawane są w sześciu kategoriach (sport, kultura, przedsiębiorczość itp.). W każdej kategorii zwycięzca otrzymuje nagrodę pieniężną w wysokości 2000 zł. W tym roku uznano, że burmistrz nie może ich przyznawać, a będzie je przyznawać dyrektor domu kultury.
Czy taką nagrodę może przyznać dyrektor?
Czy jest to zgodne z prawem i należy do jego kompetencji?
Czy dyrektor instytucji kultury może odmówić burmistrzowi wręczania tej nagrody? Plan finansowy domu kultury nie uwzględnia takiego wydatku.

Szanowni Użytkownicy wersji online Poradnika Instytucji Kultury!

Specjalnie dla Państwa ułatwiamy korzystanie z nowej wersji Poradnika Instytucji Kultury online.

Od tej pory logowanie się do serwisu jest możliwe poprzez zakładkę Moje konto.


Po kliknięciu w Moje konto w polu *Użytkownik należy podać adres email.

Chodzi o taki adres email, który został nam podany przy ostatnim zamówieniu dostępu online do Poradnika Instytucji Kultury albo zamówieniu prenumeraty Poradnika Instytucji Kultury, o ile jest to pakiet umożliwiający korzystanie także z wersji online.

Po wpisaniu adresu email należy kliknąć w tekst Nie pamiętasz hasła? a następnie ustawić nowe hasło.

W razie problemów z zalogowaniem się prosimy o kontakt pod adresem mailowym e–sklep@prawodlapraktykow.pl, podając nazwę Klienta, NIP lub imię i nazwisko osoby zamawiającej dostęp online lub prenumeratę.

Gorąco zachęcamy do zapoznania się z przewodnikiem po zakładce Moje konto.

Instrukcja Video do zapoznania się z przewodnikiem dodawania użytkowników.

Życzymy dużo sukcesów w życiu zawodowym!
Zespół Wydawnictwa Prawo dla Praktyków