Poradnik Instytucji Kultury 01/2026



1 stycznia 2026 r. instytucje kultury, jako pracodawców z sektora finansów publicznych, zaczęły obowiązywać przepisy Ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej: kp) dotyczące zaliczania nowych okresów zatrudnienia do stażu pracy. Pracownicy zaczęli dostarczać dokumenty potwierdzające nowe okresy zatrudnienia, a stosowanie nowych przepisów zaczęło wzbudzać wątpliwości naszych Czytelników. Na te pytania na bieżąco odpowiada specjalistka prawa pracy, radczyni prawna Anna Gotkowska.



Instytucja kultury została wpisana do GUS jako własność jednostek samorządu terytorialnego lub samorządowych osób prawnych. Składa deklaracje do ZUS i opłaca składki do 5. dnia następnego miesiąca.
Czy to prawda, że instytucja kultury powinna opłacać składki do 15. dnia miesiąca?

Instytucja planuje zmienić zakres obowiązków jednemu pracownikowi biurowemu -- zmienić punkt dotyczący prowadzenia dokumentacji związanej z RODO na wykonywanie czynności spisowych i pomocniczych przy rocznej inwentaryzacji w instytucji.
Jak prawidłowo wprowadzić tę zmianę?

Jakie składniki przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego kierownika instytucji kultury wlicza się do nagrody rocznej? Czy tylko wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny i dodatek stażowy, czy może również wynagrodzenie chorobowe, zasiłek chorobowy i nagrodę roczną z roku poprzedniego?

Samorządowa instytucja kultury otrzymała środki na realizację projektu finansowanego ze źródeł zewnętrznych. W projekcie przewidziane były wynagrodzenia dla pracowników za realizację zadań projektu. Pracownicy wykonali zadania w trakcie swojego czasu pracy, więc nagrody nie muszą zostać wypłacone. Regulamin projektu nie reguluje szczegółowo tych kwestii, ale dopuszcza zapłatę pracownikom za wykonane zadania.
Czy jeśli na podstawie art. 105 Ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej: kp) dyrektor wypłaci pracownikom nagrody za realizację zadań projektu ze środków projektu, nie spotka się to z zarzutem braku celowości takiego wydatku?

W domu kultury obowiązuje 3-miesięczny okres rozliczeniowy oraz podstawowy system czasu pracy. W styczniu w instytucji odbędzie się kilka ważnych imprez, na których obecność dyrektora jest nieodzowna.
Czy dyrektor tej instytucji może pracować od poniedziałku do piątku po 8 godzin oraz w każdą sobotę i niedzielę po 8 godzin przez cały styczeń 2026 r., a np. w marcu tego roku zostaną mu oddane na jego wniosek dni wolne za te przepracowane w styczniu soboty i niedziele?
Czy wobec tego taka praca nie narusza prawa dyrektora do odpoczynku dobowego (jeśli dyrektor rozpocznie pracę w innych godzinach każdego dnia) i odpoczynku tygodniowego przy pracy od poniedziałku do niedzieli przez cały miesiąc?


  • Od 24 grudnia 2025 r. pracodawca ma obowiązek na etapie rekrutacji podać informację o proponowanym wynagrodzeniu na danym stanowisku pracy

  • Informację trzeba przekazać najpóźniej przed nawiązaniem stosunku pracy

  • Nowe regulacje wynikają z przepisów unijnych i być może będą jeszcze doprecyzowane w przepisach krajowych



Czy instytucja kultury może wziąć udział w przetargu ogłoszonym przez gminę, będącą jej organizatorem, na zrealizowanie serii warsztatów artystycznych i edukacyjnych oraz kilku imprez plenerowych? Zadanie będzie realizowane w ramach projektu dofinansowanego ze środków unijnych.

Dyrektor ośrodka kultury przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. W tym okresie jednemu z pracowników instytucji skończy się półroczna umowa o pracę.
Czy dyrektor, przebywając na zwolnieniu chorobowym, może przedłużyć pracownikowi umowę na umowę stałą? A jeśli nie, to kto ma takie uprawnienia?

Jako organizator wójt gminy upoważnił do autoryzacji operacji bankowych (np. zatwierdzania przelewów elektronicznych) wyłącznie kierownika instytucji kultury. Wszystkie przelewy wychodzące z konta bankowego instytucji kultury autoryzowane są jednoosobowo. Natomiast w wewnętrznej procedurze obiegu dokumentów finansowych funkcjonuje podwójna autoryzacja faktur -- dokumenty księgowe zatwierdza przed ich realizacją główna księgowa i kierownik.
Audytor negatywnie odniósł się do kwestii bezpieczeństwa finansowego, jeśli chodzi o autoryzację bankową.
Czy w świetle przepisów prawa konieczne jest wprowadzenie podwójnej autoryzacji operacji bankowych? Czy nie wystarczy, żeby podwójnie były zatwierdzane dokumenty finansowe (np. faktury), a przelewy w systemie bankowym autoryzowane były przez kierownika na podstawie upoważnienia nadanego mu przez organizatora?
Czy ze względu na wymogi bezpieczeństwa finansowego i kontroli zarządczej wskazane byłoby wprowadzenie podwójnej autoryzacji w banku -- nawet jeśli przepisy tego nie wymagają?

Organizator planuje przekształcić bibliotekę w instytucję o nazwie biblioteka centrum kultury.
Jakie kroki powinien podjąć, aby było to zgodne z prawem?

Komisja budżetowa rady miejskiej skierowała zaadresowane do burmistrza pismo, z którego wynika, że komisja wnosi o przeanalizowanie w wyznaczonym terminie wykonania budżetu miejskiej biblioteki publicznej i przekłada burmistrzowi celem rozpatrzenia wnioski o przedstawienie m.in.:


  • szczegółowego zestawienia wydatków na usługi obce oraz wynagrodzenia;

  • szczegółowej informacji, na jakim etapie jest postępowanie sądowe w sprawie, której stroną jest dyrektor biblioteki, a także wydatków sfinansowanych z dotacji z budżetu gminy przekazanej bibliotece na obsługę prawną i koszty sądowe w tym postępowaniu sądowym;

  • wykazu wniosków złożonych przez bibliotekę w naborach o pozyskanie środków zewnętrznych, które nie uzyskały dofinansowania, oraz wskazania, z jakich powodów była odmowa.


Burmistrz wysłał to pismo do dyrektora biblioteki, nie informując go, czy ma się do tego dokumentu ustosunkować i przesłać żądane informacje.
Czy w związku z taką sytuacją komisja budżetowa rady gminy ma prawo żądać od dyrektora biblioteki przedstawienia takich danych dotyczących funkcjonowania instytucji kultury? Czy dyrektor ma obowiązek udzielić informacji?

Szanowni Użytkownicy wersji online Poradnika Instytucji Kultury!

Specjalnie dla Państwa ułatwiamy korzystanie z nowej wersji Poradnika Instytucji Kultury online.

Od tej pory logowanie się do serwisu jest możliwe poprzez zakładkę Moje konto.


Po kliknięciu w Moje konto w polu *Użytkownik należy podać adres email.

Chodzi o taki adres email, który został nam podany przy ostatnim zamówieniu dostępu online do Poradnika Instytucji Kultury albo zamówieniu prenumeraty Poradnika Instytucji Kultury, o ile jest to pakiet umożliwiający korzystanie także z wersji online.

Po wpisaniu adresu email należy kliknąć w tekst Nie pamiętasz hasła? a następnie ustawić nowe hasło.

W razie problemów z zalogowaniem się prosimy o kontakt pod adresem mailowym e–sklep@prawodlapraktykow.pl, podając nazwę Klienta, NIP lub imię i nazwisko osoby zamawiającej dostęp online lub prenumeratę.

Gorąco zachęcamy do zapoznania się z przewodnikiem po zakładce Moje konto.

Instrukcja Video do zapoznania się z przewodnikiem dodawania użytkowników.

Życzymy dużo sukcesów w życiu zawodowym!
Zespół Wydawnictwa Prawo dla Praktyków