Prawo pracy

W bibliotece obowiązuje trzymiesięczny okres rozliczeniowy oraz podstawowy system czasu pracy. Pracownicy wykonują pracę od poniedziałku do piątku przeciętnie 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Aby zapewnić funkcjonowanie biblioteki również w sobotę, każdy z pracowników przychodzi do pracy w co drugą sobotę na 4 godziny. Jeden z pracowników przyszedł do pracy w sobotę na 4 godziny i złożył u pracodawcy wniosek o udzielenie mu dnia wolnego za przepracowaną sobotę.
Czy niezależnie od tego, że przepracował tylko 4 godziny, należy udzielić mu całego dnia wolnego, czy można udzielić mu wolnego tylko na 4 godziny?
Co zrobić w sytuacji, gdy pracownik nie złożył wniosku o wolne za przepracowaną sobotę i w okresie rozliczeniowym nie otrzymał ani dnia wolnego, ani wynagrodzenia za nadgodziny?

Pracownik wykorzystywał urlop wypoczynkowy od 18 do 31 grudnia 2025 r., następnie 31 grudnia 2025 r. złożył wniosek o wypłatę dofinansowania do wypoczynku urlopowego organizowanego we własnym zakresie. Komisja socjalna nie zdołała się zebrać, aby rozpatrzyć wniosek jeszcze w roku 2025. Tym samym nie było możliwości wypłacić pracownikowi dofinansowania.
Zgodnie z obowiązującym w instytucji regulaminem zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS):


  • Dofinansowanie do wypoczynku organizowanego we własnym zakresie przysługuje każdemu pracownikowi korzystającemu w danym roku kalendarzowym z urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni kalendarzowych.

  • Wniosek powinien być złożony w terminie umożliwiającym jego zrealizowanie w roku kalendarzowym, którego plan rzeczowo-finansowy dotyczy, jednak nie później niż w dniu 15 grudnia.

  • Częstotliwość korzystania z dofinansowania do wypoczynku to jeden raz w roku.


Regulamin ZFŚS nie wskazuje terminu złożenia wniosku, jednak przyjęło się, że wnioski składane są po zakończeniu urlopu.
Czy w przypadku gdy pracownik złożył wniosek o dofinansowanie do wypoczynku w ostatnim dniu urlopu, ale już po wskazanym w regulaminie terminie składania wniosków za dany rok, komisja socjalna powinna przyjąć go do rozpatrzenia?
Czy w takim przypadku można dopuścić wyjątek na korzyść pracownika i wypłacić świadczenie już po zakończeniu roku kalendarzowego?
Czy rozpatrzenie w tym roku wniosku pracownika za urlop odbyty w 2025 r., a następnie wypłata świadczenia w 2026 r., dyskwalifikuje pracownika do uzyskania kolejnego świadczenia -- za urlop wykorzystany w 2026 r.?

Jak w instytucji kultury zaliczyć do stażu równoległy etat oraz zlecenie lub okres prowadzenia pozarolniczej działalności?

Pracownik, który od 5 stycznia 2026 r. stale przebywa na zwolnieniu lekarskim (nie jest to zwolnienie z powodu ciąży), przesłał kolejne zwolnienie od lekarza -- do 10 lipca. Będzie to okres dłuższy niż 182 dni. Kadrowemu instytucji kultury nie są znane dalsze plany pracownika, który notorycznie przebywa na zwolnieniach. W 2025 r. po kontroli ZUS cofnięto mu zwolnienie, ponieważ lekarz orzekł, że jest zdolny do pracy. Po wykorzystaniu urlopu i przepracowaniu 14 dni znowu jest na zwolnieniu.
Jakie możliwości ma pracodawca w takiej sytuacji?



Od 13 kwietnia 2026 r. obowiązują nowe zasady dotyczące kontroli pracowników znajdujących się na zwolnieniu lekarskim. Zmiany do Ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa) wprowadziła Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja ustawy zasiłkowej).



Nowe przepisy dotyczące zaliczenia okresów wykonywania pracy do stażu pracy wywołały wątpliwości wśród samorządowców w sprawie zasad wypłaty nagród jubileuszowej. W związku z tym problematycznym zagadnieniem, samorządy zgłaszają się do Regionalnych Izb Obrachunkowych z prośbą o wyjaśnienie, jak obliczyć staż pracy w świetle art. 302(1) Ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy (dalej: kp). Zmiany w kp wprowadziła Ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy -- kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja kp). Swoje stanowiska wyraziły już łódzka i olsztyńska RIO.

Pracownicy instytucji kultury zatrudnieni są w równoważnym systemie czasu pracy w ruchomych rozkładach czasu pracy z trzymiesięcznym okresem rozliczeniowym. Pracownik ma zaplanowaną pracę przez cztery godziny w niedzielę.
Czy za tę pracę przysługuje mu dodatkowy dzień wolny?

Pracownik centrum kultury od początku 2025 r. aż do dziś nieprzerwanie pełni obowiązki dyrektora gminnej instytucji kultury na podstawie umowy o pracę. Wprawdzie umowę tę zawarł z instytucją kultury, ale w imieniu instytucji podpisał ją organizator -- burmistrz. W 2026 r. -- ze względu na toczące się w wojewódzkim sądzie administracyjnym postępowanie związane z uchwałą rady miejskiej dotyczącą statutu gminnego centrum kultury -- burmistrz nie ogłosił konkursu, a jedynie powierzył ponownie funkcję pełnienia obowiązków dyrektora.
Czy w tym roku jest możliwość wypłaty dodatkowego wynagrodzenia, tzw. trzynastki, na rzecz pełniącego obowiązki dyrektora?
Czy za poprzedni rok obrotowy nagroda roczna, wypłacana dyrektorom w rozumieniu przepisów Ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (dalej: ustawa o działalności kulturalnej), należy się również obecnemu p.o. dyrektora, sprawującemu funkcję na podobnych zasadach?

Jakie składniki wynagrodzenia wlicza się do przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego kierownika instytucji kultury potrzebne do nagrody jubileuszowej?
Czy brać pod uwagę tylko wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny i dodatek stażowy, czy może dodatkowo również wynagrodzenie chorobowe, zasiłek chorobowy i nagrodę roczną z roku poprzedniego?

W regulaminie wynagradzania instytucji kultury znajdują się następujące zapisy dotyczące dodatku specjalnego:


  • W instytucji wprowadza się następujące dodatki: a) za prowadzenie czynności kierowcy w okresie roku szkolnego (wrzesień -- czerwiec), b) za przeprowadzone kursy nauki pływania -- instruktor nauki pływania prowadzi zajęcia podczas trwania kursu poza godzinami pracy ratownika.

  • Dodatek specjalny wypłacany jest w ramach posiadanych środków na wynagrodzenia w kwocie nieprzekraczającej 40% wynagrodzenia zasadniczego. W przypadku kursów nauki pływania jest to 40% od dokonanych wpłat.


Często przy realizacji projektów z innymi organizacjami instytucje przewidują wynagrodzenie dla osób prowadzących warsztaty. Prowadzącymi są zazwyczaj pracownicy lub instruktorzy tych instytucji, a tematyka zajęć pokrywa się z zakresem ich obowiązków. Przykładowo w swoim podstawowym czasie pracy trener pływania raz w tygodniu przez 20 miesięcy prowadzi zajęcia z aquaaerobiku albo instruktor kulturalny, który w zakresie obowiązków ma prowadzenie warsztatów, okresowo ma zwiększone obowiązki, bo prowadzi dodatkowe warsztaty w ramach projektu współorganizowanego przez instytucję. Instytucja otrzymuje dofinansowanie na tego typu zajęcia.
Czy w tej sytuacji wolno instytucji przyznawać prowadzącym zajęcia dodatek specjalny z tytułu okresowego zwiększenia zakresu obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań? Czy może go wypłacać kwartalnie?
Czy w regulaminie wynagradzania trzeba dodać zapis dotyczący dodatku specjalnego za realizację zadań finansowanych z projektów i jak powinien on brzmieć? A może należy zawrzeć z pracownikami dodatkową umowę (przy czym nie może to być umowa zlecenia)?

Czy przy obliczaniu dodatku stażowego wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia pracownika, w tym również prace interwencyjne i umowy o pracę na czas określony?

Jakie dokumenty musi złożyć u pracodawcy (w bibliotece) nowo zatrudniony pracownik?