Monika Frączek

W związku z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania (dalej: dyrektywa 2023/970) dotyczącą równości płci w zatrudnieniu, instytucja kultury planuje zmienić nazwy stanowisk na neutralne płciowo (np. dyrektor, bibliotekarz).
Jak to zrobić zgodnie z prawem pracy i dyrektywą 2023/970?
Czy taka zmiana wymaga sporządzenia aneksów do wszystkich obowiązujących umów o pracę, czy można ją wprowadzić wyłącznie przez aktualizację regulaminu pracy lub polityki wewnętrznej?


  • Zmiany w przepisach dotyczących stażu pracy wywołały wiele pytań w instytucjach kultury

  • Wątpliwości dotyczą przede wszystkim wpływu umów cywilnoprawnych na limity umów o pracę, dokumentowania przebiegu zatrudnienia oraz sposobu ustalania uprawnień pracowniczych

  • Wyjaśniamy, jakie skutki w praktyce wywołują nowe regulacje i czego powinna dopilnować instytucja kultury jako pracodawca


  • 5 listopada 2026 r. wejdą w życie nowe przepisy Kodeksu pracy dotyczące m.in. mobbingu, równego traktowania, dyskryminacji i wewnętrznych procedur przeciwdziałania toksycznym zachowaniom w pracy

  • Dla instytucji kultury oznacza to konieczność poznania nowych przepisów, weryfikacji dotychczasowych zasad i przygotowania pracowników na nowe standardy odpowiedzialności

  • W przypadku instytucji kultury zatrudniających 5 listopada 2026 r. co najmniej 10 osób konieczne jest dostosowanie regulaminu pracy albo przyjęcie odrębnego regulaminu najpóźniej do 5 maja 2027 r.


  • Przed kontrolą PIP instytucja kultury może dobrowolnie zawrzeć umowę o pracę, co pozwoli uniknąć grzywny za wcześniejsze stosowanie umowy cywilnoprawnej w warunkach stosunku pracy

  • W trakcie kontroli inspektor PIP może wydać polecenie usunięcia naruszeń dotyczących umowy cywilnoprawnej albo polecenie zawarcia umowy o pracę

  • Niewykonanie polecenia może prowadzić do decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy, od której strony mogą odwołać się do sądu pracy

Czy następujące dokumenty:


  • protokół ze spotkania dyscyplinującego pracownika bez nałożenia kary,

  • odwołanie od protokołu ze spotkania dyscyplinującego złożone przez pracownika,

  • zawiadomienie związków zawodowych, których pracownik jest członkiem, o zamiarze i przyczynach wypowiedzenia mu umowy o pracę należy dołączyć do teczki akt osobowych pracownika, a jeśli tak, to do której części?

Pracownik 30 kwietnia br. (w ostatni dzień okresu rozliczeniowego) złożył wniosek o wyjście tego dnia w celach prywatnych i został on zatwierdzony. Wynagrodzenie z tego miesiąca rozliczono zgodnie z wewnętrznymi uregulowaniami, tj. 28. każdego dnia miesiąca.
Czy pracownik może odpracować te godziny w nowym okresie rozliczeniowym?
Czy należało pomniejszyć wynagrodzenie o godziny z czasu wyjścia w celach prywatnych w maju 2026 r.?

Pytanie Zarządzeniem dyrektora 14 sierpnia 2026 r. został ustalony jako dzień wolny od pracy za święto przypadające w sobotę 15 sierpnia br. (okresem rozliczeniowym obowiązującym w instytucji jest rok kalendarzowy). Jeden z pracowników zatrudniony jest na 3/4 etatu i świadczy pracę od poniedziałku do czwartku (przez pierwsze trzy dni tygodnia po 8 godzin, a w […]

Pracownik muzeum dostał polecenie wyjazdu służbowego w terminie 13–14 maja w celu zwrotu do trzech miejscowości eksponatów z wystaw czasowych prezentowanych w muzeum. Pracownik ten nie był kierowcą samochodu służbowego, a harmonogram jego czasu pracy obejmował okres do poniedziałku do piątku w godzinach od 08:00 do 16:00. 13 maja wyjechał o godzinie 07:00 z miejsca pracy i powrócił następnego dnia o godzinie 16:30.
Jak rozliczyć czas pracy tego pracownika, a jak kierowcy?


  • Nowe przepisy dotyczące przejrzystości wynagrodzeń są coraz bliżej -- choć jeszcze na etapie prac legislacyjnych. Już dziś należy przygotować się do nadchodzących zmian

  • Zasady ustalania wynagrodzeń i dostępu do informacji płacowych, wartościowanie stanowisk i tworzenie kategorii pracowników -- to tylko część przyszłych obowiązków instytucji kultury

  • Należy wiedzieć, jakie działania można podjąć już teraz, aby uniknąć organizacyjnego chaosu i sprawnie wdrożyć wymogi dotyczące równości oraz przejrzystości wynagrodzeń

Pracownik zatrudniony w instytucji kultury w 2002 r. zgłosił się z prośbą o kopię świadectwa pracy. Okazało się, że w aktach osobowych nie ma tego dokumentu. Pozostały tylko jego umowy o pracę.
Co w tej sytuacji powinien zrobić były pracodawca? Czy może on wydać duplikat świadectwa?

Pracownica wychowująca dziecko do 4. roku życia złożyła wniosek o pracę zdalną poza limitem okazjonalnym i oświadczyła w nim, że zrzeka się ryczałtu za energię.
Czy w tym przypadku dyrektor instytucji kultury ma obowiązek -- z uwagi na treść art. 6719 § 6 Ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej: kp) -- uwzględnić wniosek i zapewnić świadczenie kosztowe niezależnie od oświadczenia pracownicy?
Czy dopuszczalne jest uregulowanie tej sytuacji w formie porozumienia i zastosowanie symbolicznego ryczałtu?

Pytania dotyczą szczegółowej treści informacji o warunkach zatrudnienia.
Czy pracownik może mieć wpisane jednocześnie dwa systemy czasu pracy przewidziane w regulaminie pracy w danej instytucji, np. podstawowy czas pracy i system równoważnego czasu pracy?
Jak powinny być wpisane zasady dotyczące rozliczania nadgodzin?
Czy pracownikom zatrudnionym przed 2023 r. trzeba przekazać nową informację o warunkach zatrudnienia?