W 2025 r. w instytucji kultury przeprowadzono kontrolę ZUS, z której wynikło, że na podstawie błędnego oświadczenia zleceniobiorcy, pracującego dla instytucji w latach 2023–2024, instytucja potrąciła tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne, podczas gdy zleceniobiorca podlegał też obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Instytucja opłaciła do ZUS zaległe składki w części finansowanej przez zleceniobiorcę oraz zleceniodawcę i zaksięgowała je na koncie 761 "Pozostałe koszty operacyjne".
Po pewnym czasie zleceniobiorca wprawdzie wpłacił kwotę składek, jednak wyższą, niż powinien, bo składkę na ubezpieczenie zdrowotne potrącono już wcześniej z umowy zlecenia.
Czy można zmniejszyć pozostałe koszty operacyjne, czy też należy je zaksięgować jako pozostałe przychody operacyjne?
Czy trzeba odprowadzić podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wystawić PIT-11 od wpłaty zaległych składek zleceniobiorcy?
Samorządowa instytucja kultury przygotowuje się do sporządzenia nowego planu kont uwzględniającego przypisanie znaczników kont księgowych do wymogów sprawozdawczych. Instytucja kultury zamierza nadal stosować księgowanie kosztów w układzie rodzajowym. Swoją działalność finansuje dotacją podmiotową, przychodami statutowymi oraz przychodami z prowadzonej działalności gospodarczej obejmującej wynajem pracowni plastycznych i pomieszczeń wystawowych.
Wątpliwości budzi obowiązek stosowania kluczy odniesienia kosztów wspólnych do przychodów opodatkowanych i zwolnionych na gruncie Ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: updop) w stosunku do kosztów dotyczących wynajmu, tzn. centralnego ogrzewania, energii elektrycznej, wody i odprowadzania ścieków. Pomieszczenia te nie posiadają liczników, na podstawie których można by ustalić stopień zużycia danego medium i wysokość związanych z tym kosztów. Z kolei gdyby zastosować klucz przychodowy zgodnie z art. 15 updop, koszty rozliczane kluczem w wysokości 4% byłyby stosunkowo niskie w stosunku do uzyskiwanych przychodów.
Czy w tym przypadku dobrym rozwiązaniem byłoby zastosowanie rozksięgowania również kosztów wynagrodzeń pracowników wraz z narzutami bezpośrednio związanymi z uzyskiwanymi przychodami z działalności gospodarczej?
Czy koszty finansowane ze środków własnych trzeba rozdzielić w analityce na statutowe (działalność kulturalna) i działalność gospodarczą?
Czy będzie prawidłowe zastosowanie kont wynikowych zespołu 4 z podziałem na dwa źródła finansowania, tj. dotacja podmiotowa i środki własne (bez wyodrębnienia kosztów statutowych i z działalności gospodarczej)?
Czy instytucja kultury ma obowiązek stosowania kluczy odniesienia kosztów wspólnych do przychodów opodatkowanych i zwolnionych na gruncie updop?
Instytucja kultury planuje współorganizować imprezę z podmiotem zewnętrznym jako jednostka wspomagająca (udostępni powierzchnię, sprzęt, zorganizuje gastronomię). Przychód ma być przeznaczony na działalność statutową instytucji. Instytucja poniesie też koszty, np. zapłaci za zorganizowaną gastronomię. W planie finansowym instytucji wydatki dzielą się na związane z działalnością bieżącą lub z działalnością merytoryczną, tj. dotyczące wydarzeń organizowanych przez instytucję.
Gdzie w planie finansowym należy wykazać takie koszty?
Jak w ewidencji księgowej ująć wydatki ponoszone przy współorganizacji wydarzenia?
Czy ze środków pozostałych na rachunku bankowym na koniec roku można kupić tylko środki trwałe powyżej 10 000 zł? Czy też pieniądze te można przeznaczyć na bieżące koszty, np. na zorganizowanie dodatkowej imprezy?
Czy instytucja kultury może planować stratę w planie finansowym, czy tylko dopuszczalna jest strata w wysokości amortyzacji?
Czy planując koszty wyższe niż przychody i ujmując je w planie finansowym, trzeba taką informację odpowiednio przedstawić organizatorowi?
Zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 3 Ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej: ustawa o rachunkowości) co cztery lata należy przeprowadzać inwentaryzację w bibliotece. W instytucji inwentaryzacja wyposażenia i innych materiałów nie nastręcza trudności, ale inwentaryzacja zbiorów stanowi duży problem. Obsada biblioteki to dyrektor, który jest jednocześnie jedynym pracownikiem merytorycznym instytucji, oraz główna księgowa.
Jak w takiej sytuacji przeprowadzić inwentaryzację zbiorów?
Na jakich formularzach należy sporządzić spis? Czy można to zrobić elektronicznie za pomocą czytnika kodów?
Co powinno znaleźć się w formularzu spisowym księgozbioru?
Czy skontrum przeprowadzone w systemie bibliotecznym można uznać za inwentaryzację?
Czy przy tworzeniu nowej polityki rachunkowości w instytucji kultury w punkcie "Zasady funkcjonowania kont syntetycznych" należy wykazać również analitykę do tych kont, o ile taka jest prowadzona?
Biblioteka wybudowała budynek na gruncie stanowiącym własność gminy. Inwestycję sfinansowano z dotacji celowej otrzymanej od gminy oraz z dofinansowania MKiDN. Realizacja inwestycji odbyła się na podstawie zgody burmistrza na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane oraz na wejście na teren nieruchomości i korzystanie z niej w zakresie niezbędnym do wykonania robót budowlanych. Nie zawarto natomiast odrębnej umowy regulującej tytuł prawny biblioteki do gruntu po zakończeniu inwestycji ani nie doszło do przekazania nieruchomości na własność instytucji kultury.
Czy w takiej sytuacji budynek biblioteki instytucja powinna traktować jako obcy środek trwały? A może gmina powinna przekazać grunty na własność biblioteki?
Dyrektor instytucji kultury zaprosił członków rady na obiad. W ocenie głównej księgowej instytucji posiłek ten nie nosi znamion reprezentacji.
Czy można sfinansować obiad dla członków rady z dotacji podmiotowej, czy też należy opłacić go ze środków własnych instytucji?
Z okazji jubileuszu miasta instytucja wydała album w nakładzie 1000 egzemplarzy. Koszt wykonania albumu to 50 000 zł. Część nakładu ma być rozdana za darmo, a reszta sprzedana po koszcie wytworzenia.
Jak zaksięgować te zdarzenia gospodarcze?
Dom kultury w 2026 r. poniósł koszty, które dotyczą 2027 r. Ujęto je na koncie 640 "Rozliczenia międzyokresowe kosztów". Faktury dokumentujące ten wydatek uregulowano w 2026 r. W planie finansowym instytucja kultury prezentuje przychody i koszty oraz stan środków pieniężnych, należności i zobowiązań na początek i koniec roku. Rozliczenia międzyokresowe kosztów nie są kosztami, nie są też zobowiązaniem ani należnością.
W jaki sposób zaprezentować w planie finansowym 2026 r. rozliczenia międzyokresowe kosztów czynne, które zostały opłacone?
Instytucja kultury planuje zawrzeć z głównym organizatorem imprezy kulturalnej umowę o jej współorganizacji. Określi w niej, jakie koszty pokryje. Środki finansowe będą pochodziły z dotacji podmiotowej.
Czy instytucja może przekazać środki finansowe głównemu organizatorowi na podstawie noty księgowej i kopii faktur kosztowych dotyczących danej imprezy?
Czy faktury te muszą być wystawione bezpośrednio na instytucję?
Czy ze statutu instytucji kultury powinno wynikać prawo do współorganizacji imprez kulturalnych?
W polityce rachunkowości instytucji kultury zawarto zapisy, z których wynika, że:
